Bielik Minitron 7B i Bielik-PL: mniejszy polski model i pierwszy z polskim tokenizerem

Co pokazano na NVIDIA GTC i KUKDM 2026?

17 marca 2026 r. na scenie konferencji NVIDIA GTC zaprezentowano Bielika Minitron 7B. To mniejsza wersja Bielika 11B v3, przygotowana przez SpeakLeash razem z NVIDIA. Wagi były na Hugging Face już wcześniej: repozytoria powstały 22 stycznia 2026 r.

14 kwietnia 2026 r. na konferencji KUKDM w Zakopanem (organizuje ją ACK Cyfronet AGH) pokazano dwa kolejne modele: Bielik-PL-11B-v3.0-Instruct i Bielik-PL-Minitron-7B-v3.0-Instruct. To pierwsze Bieliki z tokenizerem ułożonym specjalnie pod polszczyznę. Opis metody trafił na arXiv (2604.10799) 12 kwietnia.

Jak powstał Bielik Minitron 7B?

Punktem wyjścia był Bielik 11B v3, który sam jest powiększoną architekturą Mistral 7B v0.2. Z niego NVIDIA i SpeakLeash wycięli część warstw i neuronów (to tzw. pruning), a potem douczyli mniejszy model na wiedzy większego. Takie douczanie nazywa się destylacją, a wynik – destylatem.

Według bielik.ai efekt to model o 33% mniejszy i o 50% szybszy w generowaniu, który zachowuje ok. 90% jakości pierwowzoru. Ma 40 warstw w układzie, który twórcy nazywają „Golden Ratio”. To deklaracje twórców, nie niezależny pomiar.

Co daje polski tokenizer w Bieliku-PL?

Model nie czyta liter, tylko tokeny – kawałki słów ze stałego słownika. Dotychczasowe Bieliki używały słownika Mistrala, ułożonego głównie pod angielski, więc polskie słowa rozpadały się na więcej kawałków. Bielik-PL dostał nowy słownik zoptymalizowany pod polski. Nowe tokeny zainicjowano metodą FOCUS, a model przeszedł SFT, DPO i GRPO (etapy dostrajania na instrukcjach i preferencjach).

Mniej tokenów na ten sam tekst oznacza, że w tym samym oknie kontekstu mieści się więcej polskiego tekstu. Nie znaleźliśmy jednak podanego przez twórców przyspieszenia w liczbach, więc go nie przytaczamy.

W zbiorczym teście Open LLM Leaderboard (średnia 5-shot, czyli z pięcioma przykładami w poleceniu) SpeakLeash podaje: Bielik-11B-v3.0-Instruct 65,93, Bielik-PL-11B 64,11, Bielik-PL-Minitron-7B 61,66. Wersja z polskim tokenizerem wypada w tym zestawieniu nieco niżej od oryginału.

Co to zmienia dla ciebie?

Najbardziej praktyczna nowość to Minitron. Plik Q4_K_M ma 4,5 GB według ollama.com, a szacunek pamięci z naszej metodologii to ok. 5,3 GB. Zmieści się więc na karcie z 8 GB VRAM albo w laptopie z 16 GB RAM. Kontekst w Ollamie to 32K tokenów.

ollama run SpeakLeash/bielik-minitron-7B-v3.0-instruct:Q4_K_M

Jeśli masz więcej pamięci, pełny Bielik 11B v3 (plik 6,7 GB) nadal jest mocniejszy:

ollama run SpeakLeash/bielik-11b-v3.0-instruct:Q4_K_M

Uwaga: Bielik nie jest w oficjalnej bibliotece Ollamy, tylko w przestrzeni SpeakLeash. Modele nie mają tagu latest, więc tag (np. :Q4_K_M) trzeba podać. Bielika-PL na razie nie znajdziesz tam w gotowej postaci.

Wszystkie modele v3 mają licencję Apache 2.0, więc możesz ich używać także w firmie. Jak Bielik wypada na tle rządowego modelu, opisujemy w porównaniu Bielik vs PLLuM, a szerszy przegląd jest w tekście o najlepszym modelu po polsku.

Kto chce śledzić Bieliki-PL, powinien zaglądać na profil speakleash na Hugging Face: tam w pierwszej kolejności pojawiają się nowe repozytoria, zwykle przed oficjalną premierą.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Bielik Minitron 7B od Bielika 11B?

Minitron powstał z Bielika 11B v3 przez przycięcie (pruning) i destylację, czyli douczenie mniejszego modelu na odpowiedziach większego. Według bielik.ai jest o 33% mniejszy, generuje o 50% szybciej i zachowuje ok. 90% jakości oryginału.

Czy Bielik-PL jest w Ollamie?

W chwili publikacji nie znaleźliśmy oficjalnych plików GGUF Bielika-PL od SpeakLeash ani wpisu w Ollamie. W Ollamie są Bielik 11B v3 i Bielik Minitron 7B w przestrzeni SpeakLeash.

Czy Bielika Minitron można używać w firmie?

Tak. Repozytoria Bielika v3, w tym Minitron i Bielik-PL, mają licencję Apache 2.0, która pozwala na użycie komercyjne. Pliki bazowe na Hugging Face wymagają kliknięcia zgody (zatwierdzanej automatycznie), pliki GGUF nie.

Źródła

6 pozycji

1. Bielik Minitron premiere at NVIDIA GTC (bielik.ai) bielik.ai
2. Blog SpeakLeash – premiera Bielik-PL na KUKDM 2026 speakleash.org
3. Bielik 11B v3 – raport techniczny (arXiv 2601.11579) arxiv.org
4. Bielik-PL-11B-v3.0-Instruct (Hugging Face) huggingface.co
5. Modele SpeakLeash – daty, licencje (Hugging Face API) huggingface.co
6. Bielik Minitron 7B v3.0 – tagi (ollama.com) ollama.com